โครงการ 01 · ห้องทดลองโลก
Simsara: โลกสำหรับการเฝ้าสังเกต
สถานะ: ต้นแบบแบบเปิดที่กำลังพัฒนา
การจำลองเชิงทดลองที่ได้รับแรงบันดาลใจจากอินเดียโบราณ เฝ้าสังเกตผู้อยู่อาศัยสมมติ กิจวัตรประจำวัน บทสนทนา และความทรงจำของพวกเขา
MATREYA · โครงการ · ภารกิจ
โครงการและภารกิจของสถาบัน
เราทำอะไรและทำไม
Matreya นำคัมภีร์พุทธ วิทยาศาสตร์ร่วมสมัย และปัญญาประดิษฐ์มาไว้ด้วยกัน เพื่อตั้งคำถามที่ฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งตั้งเองไม่ได้ เราเผยแพร่บทความวิจัยพร้อมแหล่งข้อมูลปฐมภูมิ สร้างเครื่องมือแบบเปิด และเชิญทุกคนมาตรวจสอบงานของเรา
แต่ละโครงการด้านล่างระบุคำถาม สถานะปัจจุบัน และสิ่งที่ยังเปิดอยู่ คำถามยังไม่ใช่ข้อสรุป เราแยกอุปมาออกจากข้อกล่าวอ้างที่ตรวจสอบได้ และแก้ไขความผิดพลาดของเราอย่างเปิดเผย
โครงการวิจัย
โครงการ 02 · คำถามวิจัย
จักรวาลคือโครงข่ายประสาทแบบพุทธหรือไม่?
สถานะ: เป็นคำถาม ไม่ใช่ข้อสรุป · ขั้นจัดทำแผนที่ความสอดคล้อง
จักรวาลไม่รู้อะไรเลยเกี่ยวกับพุทธศาสนา แต่พุทธศาสนาอาจรู้เรื่องจักรวาลมากมาย
สมมติฐานทำงานของเราคือ ลักษณะบางประการของการจัดระเบียบความเป็นจริง เช่น การพึ่งพาอาศัยกัน การไม่มีแก่นสารที่ตายตัว ความเป็นเหตุเป็นผล และการไม่มี “ตัวตน” ที่ถาวร อาจอธิบายได้ด้วยหมวดหมู่ทางพุทธศาสนาอย่างแม่นยำกว่าที่มักเข้าใจกัน ปฏิจจสมุปบาทอธิบายว่าทุกปรากฏการณ์เกิดขึ้นจากเหตุปัจจัย [1] คล้ายกับที่สถานะของโครงข่ายประสาทเกิดจากการเชื่อมโยง ไม่ใช่จากหน่วยที่แยกกันอยู่ ทฤษฎีการประมวลผลเชิงทำนายอธิบายสมองว่าเป็นระบบที่ปรับปรุงความคาดหมายต่อโลกอยู่ตลอดเวลา [2]
ภารกิจ
- จัดทำแผนที่ความสอดคล้องระหว่างแนวคิดทางพุทธศาสนากับแบบจำลองร่วมสมัย ได้แก่ โครงข่ายประสาท การประมวลผลเชิงทำนาย ฟิสิกส์ควอนตัม และทฤษฎีสารสนเทศ
- เปลี่ยนความสอดคล้องที่หนักแน่นที่สุดให้เป็นคำถามที่ตรวจสอบได้ และระบุว่าอะไรจะนับเป็นหลักฐานหักล้างสำหรับแต่ละคำถาม
- กำกับทุกข้อว่าเป็นอุปมา การเปรียบเทียบ หรือข้อกล่าวอ้างที่ตรวจสอบได้ และให้ป้ายกำกับนั้นมองเห็นได้เสมอ
- เชิญนักฟิสิกส์ นักประสาทวิทยา นักวิจัยปัญญาประดิษฐ์ และนักพุทธศาสตร์ มาทบทวนแผนที่
ขั้นตอน
- แผนที่ความสอดคล้อง ฉบับร่างแรก — อยู่ระหว่างเตรียมการ
- การทบทวนโดยผู้เชี่ยวชาญจากหลายสาขาและหลายสาย
- เผยแพร่คำถามที่ตรวจสอบได้ซึ่งคัดเลือกแล้วพร้อมวิธีการ
คำถามที่ยังเปิดอยู่
- ความสอดคล้องใดยังคงอยู่เมื่อตัดอุปมาออกไป?
- การสังเกตแบบใดจะแสดงได้ว่าการเปรียบเทียบนั้นผิด?
เราไม่ได้อ้างว่าฟิสิกส์ยืนยันพุทธศาสนา หรือว่าจักรวาลเป็นคอมพิวเตอร์ตามตัวอักษร หากความคล้ายคลึงใดเป็นเพียงเชิงกวี เราจะบอกตามนั้น อ่านบทสำรวจของเราเรื่องพุทธศาสนากับฟิสิกส์ควอนตัม →
โครงการ 03 · คัมภีร์
พระสูตรภาษาง่าย
สถานะ: กำลังออกแบบวิธีการ · นำร่อง: พระสูตรสั้นหนึ่งบท
การเล่าใหม่ซึ่งคัมภีร์พุทธ ทั้งพระสูตร คัมภีร์อธิบาย และหนังสือ สำหรับผู้อ่านยุคปัจจุบัน โดยไม่ใช้ศัพท์ทางพุทธศาสนา แต่ยังคงความหมายไว้ครบถ้วน
หลักความเป็นอันเดียวกัน
- การเล่าใหม่ทุกชิ้นจะเผยแพร่คู่กับต้นฉบับหรือคำแปลที่เป็นที่ยอมรับ เพื่อให้ทุกคนเปรียบเทียบได้
- ตารางเทียบแสดงว่าแนวคิดดั้งเดิมแต่ละข้อถ่ายทอดด้วยถ้อยคำง่าย ๆ ใด และมีหมายเหตุในจุดที่ความหมายสูญหายไป
- ผู้เชี่ยวชาญและชุมชนตรวจทานทุกบท และระบุชื่อผู้มีส่วนในการแก้ไข
- เราดัดแปลงเฉพาะแหล่งที่สัญญาอนุญาตเปิดให้ทำได้: คำแปลของ SuttaCentral เผยแพร่ภายใต้ CC0 [3] ส่วนคำแปลของ 84000 ไม่อนุญาตให้สร้างงานดัดแปลงโดยไม่ได้รับอนุญาต [4] เราจึงอ้างอิงโดยไม่ดัดแปลง
ขั้นตอน
- วิธีการและตารางศัพท์ — อยู่ระหว่างเตรียมการ
- นำร่อง: พระสูตรสั้นหนึ่งบท เผยแพร่หลังการทบทวน
- ชุดคัมภีร์ที่คัดเลือกร่วมกับผู้อ่าน
คำถามที่ยังเปิดอยู่
- การเล่าใหม่จะซื่อตรงต่อต้นฉบับได้อย่างไร เมื่อศัพท์บางคำไม่มีคำเทียบในภาษาปัจจุบัน?
- ครูบาอาจารย์และผู้แปลท่านใดจะตรวจทานคัมภีร์ชุดแรก?
อ่านและมีส่วนร่วม
แหล่งข้อมูล
- SuttaCentral — SN 12.1 Paṭiccasamuppādasutta: Dependent Origination (tr. Bhikkhu Sujato)
- Friston K. The free-energy principle: a unified brain theory? Nature Reviews Neuroscience 11, 127–138 (2010)
- SuttaCentral bilara-data: “all translations supported by SuttaCentral must use CC0 licence”
- 84000 Terms of Use (draft, 15 May 2026): translations under CC BY-NC-ND 4.0